حجاج بن مسروق جعفی

حَجّاج بْن مَسْروق مَذْحِجی جُعْفی
مشخصات فردی
وفات ، کربلا
شهادت ۶۱ق
نحوه شهادت واقعه عاشورا
مشخصات دینی
از یاران امام علی(ع) و امام حسین(ع)
فعالیت‌ها مؤذن امام حسین علیه السلام
آرامگاه شهدای کربلا در حرم امام حسین(ع)

حَجّاج بْن مَسْروق مَذْحِجی جُعْفی از یاران امام علی(ع) و امام حسین(ع) که در واقعه عاشورا شهید شد. برخی منابع او را مؤذن امام در مسیر حرکت از مکه تا کربلا خوانده‌اند.

نام و نسب

حجاج بن مسروق بن مالک بن کثیف بن عتبه بن کلاع جعفی از قبیله مذحج است. شیخ مفید نام او را حجاج بن مسرور ضبط کرده است.

سرگذشت

به گفته محمد بن طاهر سماوی او از شیعیان و از اصحاب امام علی(ع) در کوفه بود. وقتی امام حسین(ع) از مدینه به سمت مکه حرکت کرد، او نیز از کوفه به مکه رفت و در آنجا به کاروان امام پیوست.

در منزل ذو حسم که کاروان امام با سپاه کوفه به فرماندهی حر بن یزید ریاحی برخورد کرد، هنگام ظهر امام به حجاج بن مسروق فرمود اذان بگوید.

وقتی کاروان به منزل قصر بنی مقاتل رسید، امام حسین(ع) خیمه‌ای برافراشته دید. پرسید این خیمه برای کیست؟ گفتند برای عبیدالله بن حر جعفی است. امام حجاج بن مسروق را نزد او فرستاد تا از وی برای یاری امام دعوت کند ولی او دعوت امام را نپذیرفت.

شهادت

حجاج، در روز عاشورا از امام حسین(ع) اجازه گرفت و به میدان رفت. پس از مدتی در حالی که بدنش آغشته به خون بود بازگشت و خطاب به امام این شعر را خواند:

فدتک نفسی هادیا مهدیاالیوم ألقی جدّک النبیا
ثمّ أباک ذی الندی علیاذاک الذی نعرفه الوصیا

امام به او فرمود: «آری، من نیز پس از تو آنها را ملاقات خواهم کرد.» حجاج به میدان بازگشت و جنگید تا به شهادت رسید.

در زیارت ناحیه و زیارت رجبیه امام حسین(ع) نیز نام حجاج بن مسروق ذکر شده است: «السَّلَامُ عَلَی الْحَجَّاجِ بْنِ مَسْرُوقِ الْجُعْفی»

پانویس

  1. بلاذری، انساب الاشراف، ۱۴۱۷ق، ج۳، ص۱۹۸.
  2. مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۷۸.
  3. سماوی، ابصار العین، ۱۴۱۹ق، ص۱۵۱.
  4. طبری، تاریخ الأمم و الملوک،‌ ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۴۰۱.
  5. سماوی، ابصار العین، ۱۴۱۹ق، ص۱۵۱؛ حسینی حائری شیرازی، ذخیرة الدارین، زمزم هدایت، ص۴۰۷.
  6. سماوی، ابصار العین، ۱۴۱۹ق، ص۱۵۱.
  7. سماوی، ابصار العین، ۱۴۱۹ق، ص۱۵۱.
  1. جانم به قربانت که هدایت کننده و هدایت شده‌ای. امروز جدّت پیامبر را ملاقات خواهم کرد. و سپس پدرت علی را. آن انسان بزرگواری که او را وصی پیامبر می‌دانم.

منابع

  • بلاذری، احمد بن یحیی، أنساب الأشراف،‌ بیروت، دارالفکر، چاپ اول، ۱۴۱۷ق.
  • حسینی حائری شیرازی، عبدالمجید، ذخیرة الدارین فیما یتعلق بمصائب الحسین علیه السلام و أصحابه، قم، زمزم هدایت، بی‌تا.
  • سماوی، محمد بن طاهر، ابصار العین فی أنصارالحسین، قم، دانشگاه شهید محلاتی، چاپ اول، ۱۴۱۹ق.
  • طبری، محمد بن جریر، تاریخ الأمم و الملوک،‌ بیروت، دارالتراث، چاپ دوم، ۱۳۸۷ق.
  • قمی، شیخ عباس، نفس المهموم في مصيبة سيدنا الحسين المظلوم، قم، انتشارات المکتبة الحیدریة، چاپ اول، ۱۴۲۱ق.
  • مفید، محمد بن محمد، الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، قم، چاپ کنگره شیخ مفید، چاپ اول، ۱۴۱۳ق.